Wat was de vraag ook alweer?

Geschreven op vrijdag 9 oktober 2015

 

Wie zoekt naar antwoorden zal eerst de vraag moeten begrijpen

Er is al geruime tijd sprake van een enorme stortvloed aan informatie, meningen en beloftes over ICT in het
onderwijs. Het nieuws staat bol van de verhalen - al dan niet opgetekend uit de mond van erkende onderwijs-
goeroes - over actuele issues en ambities. Zoals talentontwikkeling, brede vorming, professionalisering,
passend onderwijs, 21st century skills, uitdagend onderwijs en AAL (Anytime Anywhere Learning). Het zijn stuk
voor stuk thema’s waarin ICT een rol kan en misschien wel moet spelen. Maar wie zoekt naar antwoorden, zal
eerst de vraag moeten begrijpen.

De PO-Raad en de staatssecretaris

Naast de media is ook de PO-Raad erg actief, met veelbesproken initiatieven als:  

  • Het Doorbraakproject Onderwijs & ICT (gericht op gepersonaliseerd leren met ICT).
  • Het Bestuursakkoord primair onderwijs (met onder meer de afspraak dat digitale leermiddelen op grote
    schaal gebruikt gaan worden).
  • De recente oproep om snel werk te maken van toekomstbestendige, snelle en betaalbare internet-
    verbindingen voor alle scholen.

En dan is er natuurlijk nog Staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker, die met zijn ‘nationale brainstorm’
iedereen oproept om mee te denken over de vraag hoe het vakkenpakket er in 2032 uit moet zien, en of
programmeren bijvoorbeeld een verplicht vak zou moeten worden.

Wat moeten we met ICT? 

Een rode draad in alle stukken en berichtgeving is dat ICT eigenlijk altijd wordt benoemd als dé oplossing voor
alle problemen. Maar het is nauwelijks meer te overzien welke ambities er precies bestaan en welke mogelijk-
heden er zijn om daaraan invulling te geven. Dat leidt tot veel onzekerheid op scholen, zowel op directieniveau
als onder de leerkrachten. Over één ding is iedereen het eens: er moet iets gebeuren. Maar wat? Welke keuzes
gaan we maken? Gaan we alle leerlingen de hele dag met tablets laten werken? Moeten leerkrachten massaal
de ‘classroom’ gaan ‘flippen’? Zolang men op de scholen niet in staat is de vraagstukken te duiden, is het on-mogelijk passende en doeltreffende antwoorden te vinden. En dan bestaat het risico dat ICT in het onderwijs
niet meer is dan een verplicht nummer, of een middel om je als school te profileren (dat laatste is overigens
niet per se iets negatiefs, mits het een bewuste keuze is).

De focus van het onderwijs

Even terzijde: bij Heutink ICT denken we dat een deel van het probleem schuilt in de manier waarop we in
Nederland naar het onderwijs kijken. In ons land leiden we leer-krachten vooral op om methodes uit te voeren.
In een land als het Verenigd Koninkrijk ligt dat al heel anders. Daar worden leerkrachten vooral opgeleid om
kerndoelen te behalen. Doordat die kerndoelen veel specifieker zijn uitgewerkt dan bij ons, zijn leerkrachten
die zonder methode werken makkelijker in staat eigen leeractiviteiten mét ICT te ontwikkelen om de doelen te
behalen.

Polarisatie

Er zijn experts die bijzonder sceptisch staan tegenover een te grote rol voor digitaal onderwijs. Zo spreekt de
Duitse psychiater, filosoof en auteur Manfred Spitzer van ‘digitale dementie’ bij wat hij ‘Generation Google’
noemt. Hij is ervan overtuigd dat je brein verschrompelt wanneer je alleen maar vertrouwt op technologie.
Aan de andere kant van het spectrum vinden we vurige pleitbezorgers als Maurice de Hond, die kiezen voor
een vergaande mate van digitalisering. Zo polariseert de discussie in het onderwijs.

Denk zelf na

Er is helaas geen kant en klare ICT-kapstok die je in je school kunt neerzetten. Scholen doen er daarom 
verstandig aan zelf na te denken over de rol van ICT in het onderwijs, vanuit hun eigen onderwijsvisie. Daarbij
vinden we het bij Heutink ICT essentieel dat elke school nadrukkelijk ook zelf kijkt naar de diverse thema’s die
spelen: wat vinden we ervan, wat moeten we ermee, wat willen we ermee en wat kunnen we rmee? Onder-zoek grondig wat er bestaat aan ontwikkelingen en opvattingen. Ontwikkel een bewuste visie door te beoordelen
en te waarderen. En vraag jezelf ook af wat je juist niet met ICT kunt en wilt doen. Het eerder genoemde
Bestuursakkoord primair onderwijs roept scholen in dit verband op een ‘kritische vriend’ te organiseren;
iemand die af en toe eens een lastige vraag durft te stellen. Dat is een rol die wij als Heutink ICT graag spelen.   

Een reeks blogs

De komende tijd zullen wij u een serie blogs presenteren waarin we steeds een actueel thema rond onderwijs
en ICT bij de kop pakken. We zullen proberen de meest besproken thema’s en vraagstukken te duiden en er
heldere conclusies aan te verbinden. Daarbij zullen we ook aandacht besteden aan uitgesproken trends (soms misschien hypes) en de keuzes die wij daarin zelf maken en hebben gemaakt. Met deze reeks hopen
we ertoe bij te dragen dat scholen kunnen focussen op wat voor hen de beste manier is om invulling te geven
aan ICT-ambities. Want scholen zijn uiteindelijk net mensen: ze zijn allemaal anders.

Meer informatie

Heeft u vragen over het inzetten van ICT binnen uw organisatie en bent u op zoek naar antwoorden? We praten
u graag bij. Neem voor het maken van een vrijblijvende afspraak contact op met uw adviseur of onze klantenservice.